Thiếu vắng hành lang pháp lý khiến quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân ở Việt Nam phải hoạt động theo mô hình quỹ tín dụng hoặc từ thiện.
Không nhận được nhiều chất vấn của đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận ngày 16/11, song các nội dung được Bộ trưởng Khoa học & Công nghệ - Nguyễn Quân đề cập lại nhận được sự quan tâm, nhất là câu chuyện vốn đầu tư cho các doanh nghiệp khoa học, dự án khởi nghiệp (start-up)...
Trả lời câu hỏi của đại biểu Nguyễn Ngọc Bảo (Vĩnh Phúc) về lý do chưa thể thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm, Bộ trưởng thẳng thắn cho biết Việt Nam chưa có văn bản pháp luật quy định về một hệ sinh thái khởi nghiệp - điều cần thiết cho một quốc gia khởi nghiệp, cũng là hành lang để các quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động.
Hệ sinh thái này đòi hỏi sự tham gia của nhiều thành phần, trong đó có vai trò của Nhà nước, các viện nghiên cứu, nhà đầu tư nước ngoài, các tổ chức dịch vụ thị trường và đặc biệt là phải có sự hiện diện của quỹ đầu tư mạo hiểm. "Nếu không có quỹ này khó hình thành được hệ sinh thái. Và Việt Nam chưa có tiền lệ về mô hình đầu tư mạo hiểm thực chất", ông Quân cho biết.
 |
|
Bộ trưởng Quân bày tỏ mong muốn Quốc hội ủng hộ để sớm có hành lang pháp lý cho các quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động. |
Theo Bộ trưởng Quân, năm 2008, khi xây dựng Luật công nghệ cao, Bộ có đề cập đến việc sớm thành lập mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm. Khi xem xét thấy vướng mắc về đầu tư, ngân sách và chính sách thuế, Bộ vẫn quyết định trình Chính phủ Nghị định hướng dẫn thành lập quỹ, song chưa được chấp thuận vì thiếu căn cứ. Và thực tế, đã có không ít quỹ đầu tư mạo hiểm của nước ngoài đến Việt Nam nhưng không thể hoạt động lâu dài.
Tuy chưa có quy định, song thời gian qua, cơ quan quản lý đã thí điểm một mô hình quy mô nội bộ thông qua dự án hỗ trợ thương mại hóa công nghệ theo mô hình thung lũng Silicon. Dù nguồn vốn đầu tư rất khiêm tốn, nhưng theo Bộ trưởng, "mô hình lại khá thành công" khi có dự án đã được nhà đầu tư rót vốn lên đến 2 triệu USD.
“Cá nhân tôi chắc chắn những dự án được hỗ trợ còn thành công hơn nữa. Tuy nhiên, sau khi nhận vốn, hầu hết nhà đầu tư khuyên doanh nghiệp nên chuyển pháp nhân sang Singapore và Thái Lan vì trong nước thiếu hành lang pháp lý", Bộ trưởng nói.
Ông Quân cho biết, vừa rồi, một quỹ đầu tư tư nhân đầu tiên tại Việt Nam được thành lập. Khi đi đăng ký hoạt động kinh doanh, Bộ Nội vụ khá lúng túng vì chưa có văn bản quy định cụ thể. Cuối cùng, doanh nghiệp đành chấp nhận cơ chế hoạt động của quỹ giống một quỹ tín dụng hoặc quỹ từ thiện. Theo ông, đây là điều hoàn toàn không đúng bản chất, bởi quỹ đầu tư mạo hiểm là mô hình kinh doanh siêu lợi nhuận.
Do đó, Bộ trưởng cho rằng trước hết, cần có quy định về hoạt động của quỹ này để có tính pháp lý cao trong luật định. Nếu được Quốc hội cho phép, Bộ Khoa học & Công nghệ sẽ bổ sung một chương đề cập về quỹ đầu tư mạo hiểm trong Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo vị này, phần lớn các doanh nghiệp khởi nghiệp có quy mô nhỏ, với số vốn bằng 0, chỉ có ý tưởng là tài sản trí tuệ.
Bộ trưởng bày tỏ mong muốn Quốc hội ủng hộ chủ trương để Bộ có thể sớm ban hành các quy định pháp luật cao nhất về quỹ đầu tư mạo hiểm. Bởi nếu không có các quỹ tham gia hệ sinh thái, chắc chắn các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam còn tiếp tục khó khăn.
Thành Tâm
Đăng nhận xét